Leksykon meteorytowy

Achondryt to meteoryt kamienny, który nie zawiera chondr. Składa się z materiału podobnego do ziemskich bazaltów lub skał plutonicznych i został zróżnicowany i przetworzony w mniejszym lub większym stopniu z powodu topnienia i rekrystalizacji na lub w macierzystych ciałach meteorytu. W rezultacie achondryty mają różne tekstury i mineralogie wskazujące na procesy magmowe. Achondryty stanowią łącznie około 8% meteorytów, a większość (około dwie trzecie) z nich to meteoryty HED, prawdopodobnieCzytaj więcej…

Skaliste i / lub metaliczne ciało lub zbiór ciał na orbicie wokół Słońca, które powstały na początku historii Układu Słonecznego i niewiele się zmieniło od tego czasu. Można również zidentyfikować jako planetoidę lub mniejszą planetę.Czytaj więcej…

Bolid to świecący meteor o jasności większej niż -4 mag (magnitudo – wielkość gwiazdowa), czyli jaśniejszy niż Wenus. Zjawisko bardzo rzadkie, ponieważ powstaje gdy przez atmosferę przelatuje obiekt nie tak mały, jak w przypadku zwykłego meteoru (czyli przeważnie wielkości ziarnka piasku), lecz większy, często kilku lub kilkunastocentymetrowy. Kiedy tak duży obiekt wpada w atmosferę Ziemi (co zwykle dzieje się przy prędkości kilkunastu lub kilkudziesięciu kilometrów na sekundę), jego powierzchniaCzytaj więcej…

Chondrule (chondry) to okrągłe ziarna (struktury geologiczne) z oliwinów i piroksenów rozsiane w materii meteorytu. Chondry powstają wówczas, kiedy skała schłodzona w kosmosie nagle zostaje rozgrzana do stanu częściowego stopnienia, do około 1550 °C. Potem musi ulec bardzo szybkiemu schłodzeniu, a wtedy roztopione materiały twardnieją, przybierając formę kulistych skupień krystalicznych.Czytaj więcej…

Elipsa spadku (Strewn field, strewnfield, distribution ellipse, obszar spadku, pole spadku) to zwykle eliptyczny (owalny) obszar, na którym na ziemi rozrzucane są fragmenty meteoroidu, który przy odpowiedniej masie i prędkości rozpadł się w atmosferze i spadł na powierzchnię Ziemi w postaci meteorytów/meteorytu. Wielkość elipsy może być różna, długie osie mogą mieć od kilkuset metrów do kilkadziesiąt kilometrów.Czytaj więcej…

Figury Widmanstättena to wzór widoczny na wypolerowanej powierzchni przekroju niektórych meteorytów żelaznych, zwanych oktaedrytami, oraz metalicznych części niektórych meteorytów żelazno-kamiennych (syderolity), po jej wytrawieniu rozcieńczonym kwasem azotowym. Przedstawia układ krzyżujących się listewek żelaza niklonośnego — grubszych (od 0,5 do powyżej 3,3 mm) kamacytu i cieńszych taenitu; Figury Widmanstättena są przejawem wydzielenia z pierwotnie jednorodnego stopu żelaza niklonośnego fazy uboższej w nikiel (kamacyt) od fazy bogatszej w nikiel (taenit), któreCzytaj więcej…

Kometa to małe ciało niebieskie poruszające się w układzie planetarnym, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej. Ciepło tej gwiazdy powoduje, że wokół komety powstaje koma, czyli gazowa otoczka. W przestrzeń kosmiczną jądro komety wyrzuca materię, tworzącą dwa warkocze kometarne – gazowy i pyłowy, skierowane pod różnymi kątami do kierunku ruchu komety. Gazowy warkocz komety jest zawsze zwrócony w kierunku przeciwnym do gwiazdy, co spowodowane jest oddziaływaniemCzytaj więcej…

Meteor to świecący ślad, jaki zostawia po sobie meteoroid poruszający się w atmosferze ziemskiej. Jasny ślad powstaje w wyniku świecenia par ulatniających się z powierzchni meteoroidu oraz z nagrzanych i zjonizowanych gazów atmosfery wzdłuż trasy jego przelotu. Meteor o jasności większej niż -4m, czyli jaśniejszy niż Wenus nazwany jest bolidem. Niektóre meteoroidy pozostawiają za sobą ślad złożony z „dymu”, który powstaje z jego cząstek oderwanych od jego powierzchni wCzytaj więcej…

Meteoroidy są małymi okruchami materii (o typowych rozmiarach od ułamków milimetrów do dziesiątków metrów), powstałymi np. podczas rozpadów planetoid wywołanych ich zderzeniami lub w wyniku ewolucyjnego rozkruszania się jąder kometarnych. Meteoroidy krążą wokół Słońca po różnorodnych orbitach. Meteoroidy które znajdą się w pobliżu Ziemi, wpadają do jej atmosfery, powodując zjawisko meteoru. Meteoroidy pochodzenia kometarnego, rozpraszające się wzdłuż orbity macierzystej komety, tworzą tzw. strumień meteoroidów; gdy Ziemia w swym ruchuCzytaj więcej…

Meteoryt to pozostałość ciała niebieskiego (meteoroidu, asteroidy czy komety), która w postaci ciała stałego (skała) dotarła do powierzchni Ziemi. Na Ziemi najczęściej meteoryty należą do chondrytów. Badaniem meteorytów i wszystkich aspektów z nimi związanych zajmuje się meteorytyka. Meteoryty otrzymują nazwy zgodnie z miejscem upadku lub znalezienia. Meteoryt po znalezieniu może otrzymać nazwę najbliższego charakterystycznego punktu geograficznego, np. rzeki (np. Meteoryt Willamette), góry, pasma górskiego (np. Meteoryt Sikhote-Alin), jeziora (np.Czytaj więcej…